Due diligence finansowe to badanie kondycji finansowej firmy. Zakres badania obejmuje ocenę organizacji zarządzania finansami, źródeł danych zarządczych, analizę sprawozdania finansowego (bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych) oraz weryfikację prognoz finansowych. 

Due diligence finansowe spółki przeprowadzone zgodnie ze sztuką:

dostarczy wiarygodną i kompletną informację o sytuacji finansowej firmie

umożliwi minimalizację zidentyfikowanych ryzyk finansowych podczas procesu inwestycyjnego

stanowi solidną podstawę do oceny opłacalności planowanej inwestycji

Przeprowadzone badanie due dilligence pozwala zmitygować ryzyka przed przeprowadzeniem transakcji.

Sprzedaż_firmy  / Due diligence finansowe  | Data opublikowania: 7 mar 2021 r. | Data aktualizacji: 7 mar 2021 r.

Autor

Maksymalizuję potencjał firm poprzez skuteczne zarządzanie finansami. Jestem trzecim pokoleniem przedsiębiorców w swojej rodzinie.
controlling, controlling finansowy dla sprzedawców, wdrożenie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Krzysztof Janik

Sprzedaż firmy inwestorowi | Materiały

✔ Model do wyceny firmy metodą DCF 

✔ Prezentacja inwestorska

    Poprzez kliknięcie przycisku “Pobieram” wyrażasz zgodę na otrzymywanie informacji handlowych, w szczególności newsletterów, od Enterprise Startup. Każda komunikacja jaką do Ciebie skierujemy będzie zawierała opcję wycofania subskrypcji. Zgodę możesz również wycofać w każdym czasie poprzez wysłanie wiadomości na adres kontakt@enterprisestartup.pl.

    Administratorem Twoich danych osobowych jest Enterprise Code sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (30-348), przy ul. Bobrzyńskiego 29 lok. 17. Dane osobowe przetwarzane będą w celu wysyłania informacji handlowych, w szczególności newslettera. Pełną informację o przetwarzaniu danych osobowych znajdziesz w Regulamin i Polityka prywatności.

    Due diligence finansowe

    Jedną z części badania due diligence jest analiza finansowa. Dzięki temu rodzajowi audytu potencjalny inwestor minimalizuje ryzyko błędów finansowych w przyszłości. Warto zaznaczyć, że nie chodzi tylko o wpływy na konto spółki, ale także o szacunkowe koszty lub aktywa. W zakres analizy due diligence finansowego wchodzi między innymi:

    identyfikacja podstawowych ryzyk biznesowych

    analiza działalności operacyjnej

    przegląd bilansu oraz rachunku zysków i strat

    analiza kapitału obrotowego

    analiza wskaźnikowa

    analiza umów zawartych przez przedsiębiorstwo

    bazową weryfikację rozliczeń podatkowych

    Due diligence finansowe w praktyce…

    Jednym z najbardziej istotnych elementów dla inwestorów jest rentowność biznesu. O tym czy przedsiębiorstwo rokuje można dowiedzieć się z sytuacji finansowej firmy. Nieodłącznym elementem finansowego due diligence są:

    Analiza przychodów

    Analiza przychodów sprzedaży może uwypuklić wszystkie ciemne strony danej spółki. Na podstawie wysokości przychodów można realnie ocenić jaka jest wielkość przedsiębiorstwa czy skala działania. W ramach due diligence finansowego analizowana jest struktura produktowa, kanały dystrybucji, rozmieszczenie geograficzne prowadzonej działalności. Obciążenia dotyczące przychodów ze sprzedaży mogą wynikać głównie z braku klientów. Jednakże nie można skupiać się tylko na lojalnych klientach (zwłaszcza, gdy jest ich tylko kilku), ponieważ w dłuższej perspektywie może się to okazać zgubne dla przedsiębiorstwa. 

    Analiza kosztów działalności operacyjnej

    Przedsiębiorstwa ponoszą ogromne koszty działalności operacyjnej. W analizie due diligence muszą zostać zawarte informacje dotyczące podstawowych opłat (np. podatki), cyklicznych i stałych wydatków oraz obecnej sytuacji finansowej firmy. Wśród doradców finansowych rekomenduje się, aby analiza nie ograniczyła się tylko do zysków i strat, lecz by poddać analizie szczegółową ewidencję kont księgowych.

    Wartość majątku trwałego

    Trwałe wartości przedsiębiorstwa to najczęściej aktywa, do których zalicza się m.in. nieruchomości. To właśnie one są największym zabezpieczeniem finansowym firmy. Ponadto to najbardziej wartościowe i pewne źródło inwestycji. Pod nieruchomości zalicza się grunty, budynki, obiekty, a analizę przeprowadza się pod kątem rzeczywistej wartości rynkowej, stanu faktycznego, obciążeń ustanowionych na tych aktywach. W takim przypadku konieczna jest też wizyta rzeczoznawcy.

    Due diligence podatkowe

    Podatkowe due diligence to kolejny obszar, który wymaga bardzo wnikliwej analizy. Na tapet brane są wszystkie struktury podatkowe spółki. Analizie poddawany jest np. sposób w jaki przedsiębiorstwo jest traktowane przez sądy i urzędy skarbowe. Dodatkowo weryfikowane są prawidłowości rozliczeń podatkowych np. podatek dochodowy, podatek od osób prawnych, podatek od towaru i usług lub od osób fizycznych. Konsekwencją tej części analizy jest poznanie decyzji podatkowych podejmowanych przez spółkę i ocena pozycji firmy w świetle obowiązujących przepisów. Sytuacja podatkowa jest niezwykle istotna podczas przeprowadzania due diligence, bowiem ma ogromny wpływ na wycenę przedsiębiorstwa. Ponadto analiza podatkowa due diligence jest szczególnie kluczowa, gdy firma działa na rynku międzynarodowym.

    Etapy due diligence

    W tej sekcji artykułu chciałbym przybliżyć etapy due diligence. Warto mieć przy tym na uwadze, że w zależności od sytuacji przedsiębiorstwa i oczekiwań właścicieli – analiza due diligence jest przygotowywana indywidualnie. Niemniej są pewne utarte schematy, które najczęściej występują.

    Krok 1⃣ Podpisanie NDA

    Pierwszym krokiem jest podpisanie NDA, czyli umowy o zachowaniu poufności.
    Należy zwrócić uwagę, że przepisy tej umowy są już uregulowane prawnie. Zgodnie z artykułem 721 Kodeksu cywilnego: 1. Jeżeli w toku negocjacji strona udostępniła informacje z zastrzeżeniem poufności, druga strona jest obowiązana do nieujawniania i nieprzekazywania ich innym osobom oraz do niewykorzystywania tych informacji dla własnych celów, chyba że strony uzgodniły inaczej. 2. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, o których mowa w par. 1, uprawniony może żądać od drugiej strony naprawienia szkody albo wydania uzyskanych przez nią korzyści.
    NDA nie reguluje jeszcze dokładnego przebiegu oraz zakresu badania ani tym bardziej ceny potencjalnej inwestycji, ale gwarantuje, że przyszłe działania prowadzone przez strony (w tym zaangażowanie ekspertów do due diligence oraz negocjacje) będą mieć charakter poufny. Jak stanowi § 2 art. 721 Kodeksu cywilnego, przewidziana jest również kara, w przypadku gdyby któraś ze stron nie zastosowała się do przyjętych postanowień. 

    Krok 2⃣ Przegląd dokumentacji

    W tym kroku następuje weryfikacja dokumentów. Na tapet zostają wzięte:

    ✔ sprawozdania finansowe

    ✔ obrotówki z systemu księgowego z saldami kont syntetycznych i analitycznych

    ✔ model finansowy firmy

    ✔ wyciągi z kont bankowych

    ✔ kluczowe umowy, strategie i plany przedsiębiorstwa.

    Krok 3⃣ Szczegółowa analiza księgowa

    Na tym etapie szczególny nacisk zostaje położony na:

    ✔ analizę polityki rachunkowości, w tym m.in. na zasady kapitalizacji aktywów, rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów, wyceny zapasów

    ✔  szczegółową analizę operacji gospodarczych ujętych w księgach rachunkowych

    ✔  weryfikację zgodności sald księgowych z wyciągami bankowymi, deklaracjami podatkowymi (VAT, CIT, PIT) i ZUS. 

    ✔  porównanie zapisów księgowych z danymi prezentowanymi w modelu finansowym oraz raportach zarządczych.

    Krok 4⃣ Szczegółowa analiza podatkowa

    W tym kroku następuje moment weryfikacji:

    ✔  wszelkiego rodzajów deklaracji w urzędach skarbowych ( VAT-7 / VAT-7(K), VAT-UE, JPK_VAT, CIT oraz UPO do przesłanych deklaracji)

    ✔  zgodności przesłanych deklaracji z zapisami księgowymi 

    ✔  zaświadczeń o niezaleganiu z płatnościami w Urzędzie Skarbowym i ZUS. 

    ✔  poprawności danych przekazanych do ZUS.

    Krok 5⃣ Analiza zdolności do generowania zysków

    Analiza jest przeprowadzana poprzez:

    ✔  przegląd strategii rozwoju przedsiębiorstwa,

    ✔  weryfikację prognoz finansowych

    ✔  audyt marketingowy, obejmujących m.in. analizę lejka sprzedaży, grup docelowych, kanałów sprzedaży

    ✔  ocenę skalowalności modelu biznesowego.

    Krok 6⃣ Raport due diligence

    Szczegóły znajdują się w kolejnej sekcji artykułu.

    Krok 7⃣ Podpisanie wstępnej umowy inwestycyjnej

    Jest to końcowy etap procesu due diligence. Zanim jednak następuje podpisanie term sheet, w którym strony najczęściej określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby transakcja została sfinalizowana. Do takich warunków może należeć np. wypracowanie konkretnego planu sprzedażowego czy zrealizowanie strategii.

    Raport due diligence

    Raport due diligence od samego początku powinien być zbiorem najistotniejszych informacji z punktu widzenia planowanej transakcji. O rozmieszczeniu informacji w raporcie due diligence decydują eksperci, niemniej już z pierwszych stron raportu inwestor powinien otrzymać informację o zidentyfikowanych problemach i plusach owej inwestycji. Wstęp raportu powinien być klu. Mawia się, że jeśli w czasie jazdy windą nie jesteś w stanie powiedzieć klientowi konkluzji raportu, to źle wykonałeś swoją pracę.

    Pozwalam sobie na ową dygresję, trochę żartobliwie, ale zależy mi abyś zrozumiał, że wstęp do raportu ma zachęcić inwestora do dalszej lektury lub dać sygnał, że transakcja nie jest tego warta.

    Technicznie, w skład raportu due diligence wchodzi:

    ✔ raport analityczny obejmujący zakres prac ze wskazaniem kluczowych ryzyk

    ✔ zestawienie analityczne kluczowych danych finansowych oraz ocena bieżącej kondycji przedsiębiorstwa

    ✔ kalkulację Kluczowych Wskaźników Efektywności ( KPI ) spółki umożliwiającej ocenę efektywności zarządzania przedsiębiorstwem   

    zweryfikowany model finansowy

    Korzyści due diligence finansowe

    Prawidłowo przeprowadzony audyt due diligence umożliwia identyfikację nieprawidłowości zachodzących w spółce. Ponadto:

    będzie punktem odniesienia przy ocenie opłacalności planowanej transakcji

    zapewni precyzyjną wycenę spółki

    uwypukli zasoby przedsiębiorstwa

    zapewni bufor bezpieczeństwa i zminimalizuje ryzyko do minimum

    będzie punktem odniesienia przy podejmowaniu świadomej decyzji o inwestycji

    W mojej ocenie due diligence finansowe niesie za sobą ogromne korzyści, jednak gdybym miał określić to jednym zdaniem, powiedziałbym, że: zlecenie badania due diligence to oszczędność czasu i pieniędzy.

    Podsumowanie

    Badanie due diligence finansowe ma indywidualny charakter i wymaga zdobycia informacji z systemów księgowych, wyciągów bankowych oraz z zewnętrznych źródeł danych rynkowych na temat firm z tej samej branży

    Pobierz model finansowy

    ✔ Wycena firmy metodą DCF

    ✔ 3 dashboardy KPI 

    ✔ 9 modułów analitycznych

      Poprzez kliknięcie przycisku “Pobieram” wyrażasz zgodę na otrzymywanie informacji handlowych, w szczególności newsletterów, od Enterprise Startup. Każda komunikacja jaką do Ciebie skierujemy będzie zawierała opcję wycofania subskrypcji. Zgodę możesz również wycofać w każdym czasie poprzez wysłanie wiadomości na adres kontakt@enterprisestartup.pl.

      Administratorem Twoich danych osobowych jest Enterprise Code sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (30-348), przy ul. Bobrzyńskiego 29 lok. 17. Dane osobowe przetwarzane będą w celu wysyłania informacji handlowych, w szczególności newslettera. Pełną informację o przetwarzaniu danych osobowych znajdziesz w Regulamin i Polityka prywatności.

      Autor

      Krzysztof_Janik_CFO

      Krzysztof Janik

      Misja | Maksymalizacja potencjału firm poprzez skuteczne zarządzanie finansami.

      Wychowywałem się wśród przedsiębiorców, mój Dziadek był przedsiębiorą, mój Tata jest przedsiębiorcą, przechodząc przez nie jeden kryzys. Praca z przedsiębiorcami jest moją pasją.

      +12 lat rozwijania kompetencji w zakresie zarządzania  finansami przedsiębiorstw. Dostępne bio.

      +4  lata realizacji usług dla przedsiębiorców. Poznaj historię moich początków w biznesie tutaj.

      +65 zrealizowanych narzędzi analitycznych w excelu dla biznesu począwszy od spółek z Grupy Kapitałowej PGE po startupy technologiczne.

      FIRMA
      Enterprise Code Sp. z o.o.
      Kraków | ul. Bobrzyńskiego 29/17
      Biuro | Warszawa

      Zespół

      Partnerzy

      Oferty pracy

      Regulamin

      Polityka prywatności

      Mapa strony

      KONTAKT
      Krzysztof_Janik_CFO

      Krzysztof Janik

      Partner Zarządzający

      krzysztof.janik@enterprisestartup.pl