Due diligence finansowe to badanie kondycji finansowej firmy. Zakres badania obejmuje ocenę organizacji zarządzania finansami, źródeł danych zarządczych, analizę sprawozdania finansowego (bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych) oraz weryfikację prognoz finansowych. 

Due diligence finansowe spółki przeprowadzone zgodnie ze sztuką:

dostarczy wiarygodną i kompletną informację o sytuacji finansowej firmie

umożliwi minimalizację zidentyfikowanych ryzyk finansowych podczas procesu inwestycyjnego

stanowi solidną podstawę do oceny opłacalności planowanej inwestycji

Przeprowadzone badanie due dilligence pozwala zmitygować ryzyka przed przeprowadzeniem transakcji.

Sprzedaż_firmy  / Due diligence finansowe  | Data opublikowania: 7 mar 2021 r. | Data aktualizacji: 25 gru 2021 r.

Napisz do mnie. Prześlę odpowiedź tak szybko, jak to możliwe.

ZYSKAJ KONSULTACJĘ

Due diligence finansowe

Jedną z części badania due diligence jest analiza finansowa. Dzięki temu rodzajowi audytu potencjalny inwestor minimalizuje ryzyko błędów finansowych w przyszłości. Warto zaznaczyć, że nie chodzi tylko o wpływy na konto spółki, ale także o szacunkowe koszty lub aktywa. W zakres analizy due diligence finansowego wchodzi między innymi:

identyfikacja podstawowych ryzyk biznesowych

analiza działalności operacyjnej

przegląd bilansu oraz rachunku zysków i strat

analiza kapitału obrotowego

analiza wskaźnikowa

analiza umów zawartych przez przedsiębiorstwo

bazową weryfikację rozliczeń podatkowych

Due diligence finansowe w praktyce…

Jednym z najbardziej istotnych elementów dla inwestorów jest rentowność biznesu. O tym czy przedsiębiorstwo rokuje można dowiedzieć się z sytuacji finansowej firmy. Nieodłącznym elementem finansowego due diligence są:

Analiza przychodów

Analiza przychodów sprzedaży może uwypuklić wszystkie ciemne strony danej spółki. Na podstawie wysokości przychodów można realnie ocenić jaka jest wielkość przedsiębiorstwa czy skala działania. W ramach due diligence finansowego analizowana jest struktura produktowa, kanały dystrybucji, rozmieszczenie geograficzne prowadzonej działalności. Obciążenia dotyczące przychodów ze sprzedaży mogą wynikać głównie z braku klientów. Jednakże nie można skupiać się tylko na lojalnych klientach (zwłaszcza, gdy jest ich tylko kilku), ponieważ w dłuższej perspektywie może się to okazać zgubne dla przedsiębiorstwa. 

Analiza kosztów działalności operacyjnej

Przedsiębiorstwa ponoszą ogromne koszty działalności operacyjnej. W analizie due diligence muszą zostać zawarte informacje dotyczące podstawowych opłat (np. podatki), cyklicznych i stałych wydatków oraz obecnej sytuacji finansowej firmy. Wśród doradców finansowych rekomenduje się, aby analiza nie ograniczyła się tylko do zysków i strat, lecz by poddać analizie szczegółową ewidencję kont księgowych.

Wartość majątku trwałego

Trwałe wartości przedsiębiorstwa to najczęściej aktywa, do których zalicza się m.in. nieruchomości. To właśnie one są największym zabezpieczeniem finansowym firmy. Ponadto to najbardziej wartościowe i pewne źródło inwestycji. Pod nieruchomości zalicza się grunty, budynki, obiekty, a analizę przeprowadza się pod kątem rzeczywistej wartości rynkowej, stanu faktycznego, obciążeń ustanowionych na tych aktywach. W takim przypadku konieczna jest też wizyta rzeczoznawcy.

Due diligence podatkowe

Podatkowe due diligence to kolejny obszar, który wymaga bardzo wnikliwej analizy. Na tapet brane są wszystkie struktury podatkowe spółki. Analizie poddawany jest np. sposób w jaki przedsiębiorstwo jest traktowane przez sądy i urzędy skarbowe. Dodatkowo weryfikowane są prawidłowości rozliczeń podatkowych np. podatek dochodowy, podatek od osób prawnych, podatek od towaru i usług lub od osób fizycznych. Konsekwencją tej części analizy jest poznanie decyzji podatkowych podejmowanych przez spółkę i ocena pozycji firmy w świetle obowiązujących przepisów. Sytuacja podatkowa jest niezwykle istotna podczas przeprowadzania due diligence, bowiem ma ogromny wpływ na wycenę przedsiębiorstwa. Ponadto analiza podatkowa due diligence jest szczególnie kluczowa, gdy firma działa na rynku międzynarodowym.

Etapy due diligence

W tej sekcji artykułu chciałbym przybliżyć etapy due diligence. Warto mieć przy tym na uwadze, że w zależności od sytuacji przedsiębiorstwa i oczekiwań właścicieli – analiza due diligence jest przygotowywana indywidualnie. Niemniej są pewne utarte schematy, które najczęściej występują.

Krok 1⃣ Podpisanie NDA

Pierwszym krokiem jest podpisanie NDA, czyli umowy o zachowaniu poufności.
Należy zwrócić uwagę, że przepisy tej umowy są już uregulowane prawnie. Zgodnie z artykułem 721 Kodeksu cywilnego: 1. Jeżeli w toku negocjacji strona udostępniła informacje z zastrzeżeniem poufności, druga strona jest obowiązana do nieujawniania i nieprzekazywania ich innym osobom oraz do niewykorzystywania tych informacji dla własnych celów, chyba że strony uzgodniły inaczej. 2. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, o których mowa w par. 1, uprawniony może żądać od drugiej strony naprawienia szkody albo wydania uzyskanych przez nią korzyści.
NDA nie reguluje jeszcze dokładnego przebiegu oraz zakresu badania ani tym bardziej ceny potencjalnej inwestycji, ale gwarantuje, że przyszłe działania prowadzone przez strony (w tym zaangażowanie ekspertów do due diligence oraz negocjacje) będą mieć charakter poufny. Jak stanowi § 2 art. 721 Kodeksu cywilnego, przewidziana jest również kara, w przypadku gdyby któraś ze stron nie zastosowała się do przyjętych postanowień. 

Krok 2⃣ Przegląd dokumentacji

W tym kroku następuje weryfikacja dokumentów. Na tapet zostają wzięte:

✔ sprawozdania finansowe

✔ obrotówki z systemu księgowego z saldami kont syntetycznych i analitycznych

✔ model finansowy firmy

✔ wyciągi z kont bankowych

✔ kluczowe umowy, strategie i plany przedsiębiorstwa.

Krok 3⃣ Szczegółowa analiza księgowa

Na tym etapie szczególny nacisk zostaje położony na:

✔ analizę polityki rachunkowości, w tym m.in. na zasady kapitalizacji aktywów, rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów, wyceny zapasów

✔  szczegółową analizę operacji gospodarczych ujętych w księgach rachunkowych

✔  weryfikację zgodności sald księgowych z wyciągami bankowymi, deklaracjami podatkowymi (VAT, CIT, PIT) i ZUS. 

✔  porównanie zapisów księgowych z danymi prezentowanymi w modelu finansowym oraz raportach zarządczych.

Krok 4⃣ Szczegółowa analiza podatkowa

W tym kroku następuje moment weryfikacji:

✔  wszelkiego rodzajów deklaracji w urzędach skarbowych ( VAT-7 / VAT-7(K), VAT-UE, JPK_VAT, CIT oraz UPO do przesłanych deklaracji)

✔  zgodności przesłanych deklaracji z zapisami księgowymi 

✔  zaświadczeń o niezaleganiu z płatnościami w Urzędzie Skarbowym i ZUS. 

✔  poprawności danych przekazanych do ZUS.

Krok 5⃣ Analiza zdolności do generowania zysków

Analiza jest przeprowadzana poprzez:

✔  przegląd strategii rozwoju przedsiębiorstwa,

✔  weryfikację prognoz finansowych

✔  audyt marketingowy, obejmujących m.in. analizę lejka sprzedaży, grup docelowych, kanałów sprzedaży

✔  ocenę skalowalności modelu biznesowego.

Krok 6⃣ Raport due diligence

Szczegóły znajdują się w kolejnej sekcji artykułu.

Krok 7⃣ Podpisanie wstępnej umowy inwestycyjnej

Jest to końcowy etap procesu due diligence. Zanim jednak następuje podpisanie term sheet, w którym strony najczęściej określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby transakcja została sfinalizowana. Do takich warunków może należeć np. wypracowanie konkretnego planu sprzedażowego czy zrealizowanie strategii.

Raport due diligence

Raport due diligence od samego początku powinien być zbiorem najistotniejszych informacji z punktu widzenia planowanej transakcji. O rozmieszczeniu informacji w raporcie due diligence decydują eksperci, niemniej już z pierwszych stron raportu inwestor powinien otrzymać informację o zidentyfikowanych problemach i plusach owej inwestycji. Wstęp raportu powinien być klu. Mawia się, że jeśli w czasie jazdy windą nie jesteś w stanie powiedzieć klientowi konkluzji raportu, to źle wykonałeś swoją pracę.

Pozwalam sobie na ową dygresję, trochę żartobliwie, ale zależy mi abyś zrozumiał, że wstęp do raportu ma zachęcić inwestora do dalszej lektury lub dać sygnał, że transakcja nie jest tego warta.

Technicznie, w skład raportu due diligence wchodzi:

✔ raport analityczny obejmujący zakres prac ze wskazaniem kluczowych ryzyk

✔ zestawienie analityczne kluczowych danych finansowych oraz ocena bieżącej kondycji przedsiębiorstwa

✔ kalkulację Kluczowych Wskaźników Efektywności ( KPI ) spółki umożliwiającej ocenę efektywności zarządzania przedsiębiorstwem   

zweryfikowany model finansowy

Korzyści due diligence finansowe

Prawidłowo przeprowadzony audyt due diligence umożliwia identyfikację nieprawidłowości zachodzących w spółce. Ponadto:

będzie punktem odniesienia przy ocenie opłacalności planowanej transakcji

zapewni precyzyjną wycenę spółki

uwypukli zasoby przedsiębiorstwa

zapewni bufor bezpieczeństwa i zminimalizuje ryzyko do minimum

będzie punktem odniesienia przy podejmowaniu świadomej decyzji o inwestycji

W mojej ocenie due diligence finansowe niesie za sobą ogromne korzyści, jednak gdybym miał określić to jednym zdaniem, powiedziałbym, że: zlecenie badania due diligence to oszczędność czasu i pieniędzy.

Podsumowanie

Badanie due diligence finansowe ma indywidualny charakter i wymaga zdobycia informacji z systemów księgowych, wyciągów bankowych oraz z zewnętrznych źródeł danych rynkowych na temat firm z tej samej branży

Napisz do mnie. Prześlę odpowiedź tak szybko, jak to możliwe.

ZYSKAJ KONSULTACJĘ

Dyrektor finansowy

Maksymalizuję potencjał firm poprzez skuteczne zarządzanie finansami. Jestem trzecim pokoleniem przedsiębiorców w swojej rodzinie.
controlling, controlling finansowy dla sprzedawców, wdrożenie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Krzysztof Janik

Dyrektor finansowy na godziny

Krzysztof_Janik_CFO

Krzysztof Janik

Misja | Maksymalizacja potencjału firm poprzez skuteczne zarządzanie finansami.

Wychowywałem się wśród przedsiębiorców, mój Dziadek był przedsiębiorą, mój Tata jest przedsiębiorcą, przechodząc przez nie jeden kryzys. Praca z przedsiębiorcami jest moją pasją.

+12 lat rozwijania kompetencji w zakresie zarządzania  finansami przedsiębiorstw. Dostępne bio.

+4  lata realizacji usług dla przedsiębiorców. Poznaj historię moich początków w biznesie tutaj.

+65 zrealizowanych narzędzi analitycznych w excelu dla biznesu począwszy od spółek z Grupy Kapitałowej PGE po startupy technologiczne.

FIRMA
Enterprise Code Sp. z o.o.
Kraków | ul. Bobrzyńskiego 29/17
Biuro | Warszawa

Zespół

Partnerzy

Oferty pracy

Regulamin

Polityka prywatności

Mapa strony

KONTAKT
Krzysztof_Janik_CFO
Krzysztof Janik
Partner Zarządzający
krzysztof.janik@enterprisestartup.pl