Do czego potrzebny jest biznesplan?
Kiedy masz już pomysł na biznes, zazwyczaj chcesz się zabrać za jego realizację od razu. Zanim, jednak poświęcisz czas i pieniądze warto pozyskać niezbędne informacje, zaplanować priorytetowe działania, a w efekcie napisać dobry biznesplan. Istotnie zwiększy to Twoje szanse powodzenia.
Stworzenie biznesplanu wymaga od Ciebie dokładniejszej analizy pomysłu biznesowego, przez co zwiększasz szanse realizacji przedsięwzięcia i odniesienia sukcesu.
Biznesplan to jednak nie tylko dokument tworzony do celów własnych, ale także narzędzie to pozyskania zewnętrznego finansowania na rozwój firmy. Zazwyczaj profesjonalnego biznesplanu wymagają banki, kiedy firma stara się o kredyt. Wnioski dotacyjne również mają najczęściej formę zbliżoną do biznesplanu. Natomiast inwestor prywatny będzie wymagał biznesplanu w formie prezentacji, a oprócz tego modelu finansowego, który także jest częścią dobrze wykonanych biznesplanów.
Co ważne, biznesplan jest przydatny, a czasami wręcz niezbędny, niezależnie od tego w jakiej branży działasz lub planujesz działać.
Planując nowy biznes lub istotny rozwój już prowadzonego, warto opracować biznesplan we własnym zakresie lub powierzyć jego wykonanie wyspecjalizowanej firmie. Umożliwi to sprawne wdrożenie planowanego przedsięwzięcia.
Biznesplan firmy
Układ biznesplanu dla firmy powinien zawierać co najmniej:
przedstawienie projektu (cechy produktu, zespół, lokalizacja, itp.)
analiza rynku (sezonowość, trendy, itp.)
analiza konkurencji (w szczególności przewagi na tle konkurencji)
analiza swot (mocne i słabe strony, szanse i zagrożenia)
sprzedaż i marketing (sposoby dotarcia do klienta)
analiza finansowa (plan finansowy)
opis sposobu oszacowania wartości zapotrzebowania na kapitał z uwzględnieniem celów ich wydatkowania
model biznesowy przedstawiający przesłanki stojące za sposobem, w jaki organizacja tworzy wartość oraz zapewnia i czerpie zyski z tej wytworzonej wartości
Elementem podsumowującym biznes plan i najważniejszym dla inwestora jest projekcja finansowana wykonana na bazie modelu finansowego.
Często w treści dokumentu pojawiają się dodatkowe, fakultatywne elementy biznesplanu. Są to przykładowo:
harmonogram działań
źródła finansowania
bardzo szczegółowa strategia marketingowa (marketing mix, formuła 4P)
dokładny profil grupy docelowej („ICP”)
Przed przystąpieniem do kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, inwestorzy niejednokrotnie dokonują we własnym zakresie jeszcze bardziej szczegółowej weryfikacji informacji przedstawionych w biznes planie, poprzez analizę due dilligence. Obejmuje ona analizę biznesową, audyt finansowy i prawny, analizę organizacyjną, a czasami także analizy dotyczące technologii czy ochrony środowiska. Etap ten wymaga udostępnienia wielu szczegółowych informacji (nierzadko poufnych), a także przeprowadzenia intensywnych konsultacji z osobami zarządzającymi przedsiębiorstwem. Warto wspomnieć o jednym dokumencie, który z jednej strony ma na celu ochronę interesu firmy, a z drugiej strony ogranicza możliwość oceny biznesu przez inwestorów.
To jak szczegółowy będzie finalnie biznesplan zależy od Ciebie lub oczekiwań adresata, który wymaga jego wykonania. Nie ma tu żadnych standardów. Biznesplan może być ujęty w uproszczonej wersji nawet na jednej stronie (tzw. „business model canva”) jak i na kilkuset stronach.
Jak napisać biznesplan?
Każdy biznesplan zaczyna się od opisu produktu lub usługi. Ważne aby czytelnik od samego początku rozumiał czego dotyczy projekt.
Tworząc analizy rynku, sprawdź ogólnodostępne dane na temat Twojej branży. Znajdziesz je np. w GUS.
Prawdopodobnie Twoi potencjalni klienci mogą szukać podobnego produktu lub usługi także u konkurencji. Wskaż co wyróżnia Twoją ofertę. Dobrze, jeśli konkurencja nie będzie miała możliwości łatwego skopiowania Twoich rozwiązań.
Analiza SWOT to obiektywna ocena mocnych i słabych stron. Nie unikaj wskazywania słabości. Może to być np. brak wystarczającego kapitału własnego czy brak doświadczenia w prowadzeniu biznesu z danej branży.
Sprzedaż i marketing to kluczowe czynniki sukcesu większości firm. Zastanów się jakie kanały komunikacji najlepiej dobrać do Twojej grupy docelowej.
Projekcje finansowe najlepiej wykonać we współpracy z doświadczonym analitykiem. Jeśli wystarczy Ci bardzo uproszczona wersja (np. tylko przychody i koszty) – skup się na szczegółowej ocenie wszystkich potencjalnych kosztów i ostrożnym podejściu do przychodów. Unikniesz wówczas rozczarowań, gdy optymistyczny plan sprzedażowy w pierwszych miesiącach się nie ziści.
Nie da się ukryć, że samodzielne opracowanie biznesplanu wymaga wielu godzin pracy. Szczególnie, jeśli nie ma się wcześniejszego doświadczenia w tej dziedzinie. Samo przelanie na papier treści nie jest tak czasochłonne jak praca koncepcyjna i zbieranie informacji nt. branży, konkurencji, rynku, itd. Należy szczegółowo zastanowić się nad planem rozwoju firmy i jednocześnie przeanalizować cenniki i aktywność konkurencji oraz inne istotne uwarunkowania zewnętrzne.
Oprócz nakładu pracy (czasu) ważna jest też odpowiednia wiedza (know-how). Aby sporządzić plan rozwoju firmy, wskazane jest doświadczenie branżowe, ale także wiedza biznesowa w zakresie przeprowadzania analiz rynku czy konkurencji. Nie zaszkodzi również know-how dotyczący działań sprzedażowych czy marketingowych skutecznych w konkretnym sektorze. Nabycie tej wiedzy na pewno będzie dla Ciebie wartościowe. Jeśli jednak nie masz na to czasu, a zależy Ci na szybkim, satysfakcjonującym efekcie prac – powierz wykonanie biznesplanu specjalistom.
Przykładowy biznesplan
- Opis projektu
- dane rejestrowe firmy;
- opis planowanej działalności;
- grupa docelowa;
- obszar działalności;
- zespół.
- Analiza rynku
- definicja rynku;
- rynek lokalny;
- rynek międzynarodowy.
- Analiza konkurencji
- definicja konkurencji;
- opis konkurentów (bezpośrednich – jeśli istnieją);
- przewagi nad konkurencją.
- Sprzedaż i marketing
- metody i kanały sprzedaży;
- promocja i marketing.
- Analiza SWOT
- mocne strony;
- słabe strony;
- szanse;
- zagrożenia;
- podsumowanie.
- Opis założeń do projekcji finansowych
- Bilans
- Rachunek Zysków i Strat
- Przepływy pieniężne (cashflow)
- Wskaźniki efektywności inwestycji
- Analiza wrażliwości
Niezależnie od tego czy otwierasz swój pierwszy biznes czy też myślisz o kolejnym projekcie, warto zacząć od opracowania biznesplanu. Jeśli ma on służyć wyłącznie do celów własnych, możesz spróbować opracować go na własną rekę. W przypadku gdy będzie prezentowany na zewnątrz, warto wesprzeć się doradztwem doświadczonych specjalistów.
Planując rozwój firmy nie zapomnij o najważniejszym – w każdym biznesie liczy się przede wszystkim generowanie zysków. Postaraj się, aby Twój dokument był pod tym kątem maksymalnie przekonujący. To istotne, jeśli będziesz udostępniać dokument podmiotom trzecim. A jeśli w trakcie analiz uznasz, że przedsięwzięcie wcale nie jest tak rentowne jak się wstępnie wydawało, przemyśl jeszcze raz decyzję.
