Nie s┼éysza┼éem, aby kto┼Ť dosadniej od Arthura Koestlera okre┼Ťli┼é kreatywno┼Ť─ç w jednym zdaniu:

ÔÇťKreatywno┼Ť─ç jest maria┼╝em idei, kt├│re wcze┼Ťniej by┼éy sobie obceÔÇŁ.

To jedno zdanie ┼é─ůczy w sobie zar├│wno elementy artystyczne, ale i innowacyjno┼Ť─ç. Co┼Ť, bez czego kreatywno┼Ť─ç┬ánie mog┼éaby istnie─ç.

Autor

Krzysztof Janik

controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Po co mi kreatywne my┼Ťlenie?

Firma lub startup, kt├│ry wprowadza innowacje cechuje si─Ö dynamicznym rozwojem, skutecznym radzeniem sobie z problemami, nawet tymi z┼éo┼╝onymi. W perspektywie wieloletniej wsp├│┼épracy z przedsi─Öbiorcami r├│┼╝nych bran┼╝, widz─Ö jak bardzo nap─Ödzaj─ů biznes innowacje w przedsi─Öbiorstwie. Pozostaje tylko pytanie, jak poprawi─ç kreatywno┼Ť─ç, a nie po co to robi─ç.

Przeci─Ötne narz─Ödzia daj─ů przeci─Ötne wyniki

A na przeci─Ötno┼Ť─ç w rozwoju firmy nikt z nas nie ma czasu. Zacznij wi─Öc dzia┼éa─ç nieszablonowo. Niech Tw├│j zesp├│┼é zacznie kreatywnie my┼Ťle─ç, niech Tw├│j startup zacznie wdra┼╝a─ç innowacje. Raz na zawsze zmie┼ä spos├│b prowadzenia spotka┼ä projektowych.

Przygotowa┼éem dla Ciebie list─Ö kilku sprawdzonym metod stymulowania kreatywno┼Ťci w zespole. Realizuj─ůc ide─Ö Nowoczesnego Controllingu, zawsze zach─Öcam moich klient├│w, by maksymalizowali potencja┼é swoich pracownik├│w. To oni stanowi─ů najpot─Ö┼╝niejszy kapita┼é przedsi─Öbiorstwa. Oto sposoby, jak to robi─ç.

Poznaj model pracy nad stymulowaniem innowacji w biznesie

Synektyka - daj si─Ö ponie┼Ť─ç metaforom

Gdyby nasz m├│zg stale poszukiwa┼é nowych idei i rozwi─ůzywa┼é nasze problemy w innowacyjny spos├│b, nasza cywilizacja by┼éaby lata ┼Ťwietlne dalej, ni┼╝ jest teraz. Ale z drugiej strony nie byliby┼Ťmy w stanie ud┼║wign─ů─ç tego energetycznie! Dlatego do kreatywnego my┼Ťlenia musimy nasz umys┼é… motywowa─ç.

Sprawdzonym sposobem na kreatywne my┼Ťlenie jest synektyka. To metoda polegaj─ůca na ┼é─ůczeniu na poz├│r niepowi─ůzanych ze sob─ů element├│w, kt├│re w nowych formacjach mog─ů spe┼énia─ç u┼╝yteczne funkcje. Jej celem jest osi─ůgni─Öcie kontroli nad nie┼Ťwiadomymi procesami tw├│rczymi, a wykorzystuje do tego my┼Ťlenie metaforyczne.

Wykorzystanie synektyki wymaga pracy zespo┼éowej i umiej─Ötno┼Ťci odseparowania si─Ö od utartych regu┼é na rzecz pozornie niemo┼╝liwych por├│wna┼ä i rozwi─ůza┼ä. Kr├│tko m├│wi─ůc, synektyka opiera si─Ö na analogii. Dzi─Öki analogiom mo┼╝esz zrozumie─ç nowe, trudne tre┼Ťci, a co wi─Öcej upro┼Ťci─ç je! Mo┼╝esz z powodzeniem wykorzystywa─ç t─Ö metod─Ö kreatywnego my┼Ťlenia w poszukiwaniu innowacyjnych pomys┼é├│w, zbieraniu i analizowaniu informacji, czy nawet projektowaniu innowacyjnych rozwi─ůza┼ä dla swojej firmy. Ja wykorzystuj─Ö synektyk─Ö do prognozowania i wdra┼╝ania controllingu.

Przygotowa┼éem dla Ciebie zestaw dzia┼éa┼ä, jakie nale┼╝y podj─ů─ç, wykorzystuj─ůc synektyk─Ö do wprowadzenia innowacji w firmie:

­čöŞ Postaw problem;

­čöŞ Zdefiniuj i przeanalizuj problem, kt├│ry zamierzasz rozwi─ůza─ç;

­čöŞ Sformu┼éuj problem tu┼╝ po jego analizie;

­čöŞ Teraz przejd┼║ do pierwszej fazy synektyki i wykorzystaj analogie bezpo┼Ťrednie, s─ů nimi analogie fantastyczne, analogie osobowe, analogie symboliczne. Na tym etapie pami─Ötaj, ┼╝e nie ogranicza Ci─Ö nic, pr├│cz Twojej wyobra┼║ni. Ka┼╝dy pomys┼é jest na wag─Ö z┼éota;

­čöŞ Nast─Öpnie przejd┼║ do fazy drugiej, a wi─Öc analizy analogii, kt├│re stworzy┼ée┼Ť wraz z zespo┼éem;

­čöŞ Po analizie powinno nast─ůpi─ç tzw. wymuszenie rozwi─ůzania, jednak z do┼Ťwiadczenia wiem, ┼╝e innowacyjne rozwi─ůzanie samo nasuwa si─Ö na usta po przej┼Ťciu obydwu proces├│w;

­čöŞ W ko┼äcowej fazie, jak na d┼éoni wida─ç┬ánowe punkty widzenia.

Ca┼éy proces kreatywnego my┼Ťlenia, pobudzanego synektyk─ů, mo┼╝e okaza─ç si─Ö innowacyjnym sposobem na stawianie czo┼éa wyzwaniom, jakie napotyka ka┼╝dy przedsi─Öbiorca w rozwoju firmy.

Mapa my┼Ťli - bo rysunek wyra┼╝a wi─Öcej, ni┼╝ 1000 s┼é├│w

Ostatnimi czasy wizualne notatki robi─ů furor─Ö na wszelkich konferencjach i bran┼╝owych wydarzeniach. Nie sta┼éo si─Ö tak bez powodu! Znacznie lepiej zapami─Ötujemy informacje, kt├│re zosta┼éy przedstawione w wizualny spos├│b.

Celem tworzenia map my┼Ťli jest przyspieszenie pracy i uzyskanie lepszego efektu zapami─Ötania. Co jest potrzebne, aby stworzy─ç map─Ö my┼Ťli (ang. mind map)? Przede wszystkim kartka i kolorowe mazaki. Map─Ö my┼Ťli mo┼╝na zbudowa─ç za pomoc─ů rysunk├│w i kr├│tkich hase┼é. Powinna by─ç przejrzysta, czytelna, kolorowa, zwracaj─ůca uwag─Ö jedynie na najwa┼╝niejsze rzeczy.

Tony Buzan – autor pomys┼éu mind maps – dzieli si─Ö kilkoma wskaz├│wkami na to, w jaki spos├│b tworzy─ç mapy my┼Ťli, aby spe┼énia┼éy swoj─ů rol─Ö. Wypisz─Ö poni┼╝ej kilka z nich, kt├│re warto wykorzysta─ç w swojej codziennej pracy:

­čöŞ Na ┼Ťrodku kartki narysuj obrazek zwi─ůzany z tematem. Wykorzystaj do tego minimum trzy r├│┼╝ne kolory.

­čöŞ U┼╝ywaj obraz├│w i symboli na ca┼éej mapie.

­čöŞ Najwa┼╝niejsze s┼éowa powinny by─ç najsilniej oznaczone.

­čöŞ Linie, kt├│re prowadz─ů od g┼é├│wnego tematu lub innych kluczowych temat├│w powinny by─ç takiej d┼éugo┼Ťci jak s┼éowa.

­čöŞ Na jednej linii mo┼╝e si─Ö znajdowa─ç tylko jedno s┼éowo, rysunek lub symbol.

­čöŞ U┼╝ywaj r├│┼╝nych wielko┼Ťci i styl├│w liter.

­čöŞ U┼╝ywaj wielu r├│┼╝nych kolor├│w.

­čöŞ Daj si─Ö ponie┼Ť─ç swojej wyobra┼║ni – tw├│rz nawet mapy najbardziej abstrakcyjne, absurdalne. Pami─Ötaj, ┼╝e ogranicza Ci─Ö jedynie Twoja wyobra┼║nia.

­čöŞ Umieszczaj na mapie my┼Ťli nie tylko same fakty, ale tak┼╝e problemy, skojarzenia itp.

Mapy my┼Ťli, kt├│re wizualnie przedstawiaj─ů problem, rozwi─ůzanie, czy us┼éug─Ö/ produkt to doskona┼éy spos├│b na popraw─Ö kreatywno┼Ťci. Pami─Ötaj, ┼╝e nieszablonowane podej┼Ťcie wprowadza innowacje w firmie.

Lista Kontrolna Osborna - czyli odgrzejmy te kotlety, ale w lepszy spos├│b

Istniej─ůce pomys┼éy wcale nie musz─ů l─ůdowa─ç w koszu, nawet je┼Ťli zosta┼éy ju┼╝ wykorzystane lub wydaj─ů si─Ö by─ç niesatysfakcjonuj─ůce. Lista Kontrolna Osborna polega na tworzeniu nowych rozwi─ůza┼ä na podstawie istniej─ůcych ju┼╝ pomys┼é├│w. Wystarczy, ┼╝e wraz z ca┼éym zespo┼éem na tapet we┼║miecie konkretny pomys┼é i odpowiecie sobie na zestaw pyta┼ä. Oto pytania z Listy Kontrolnej Osborna:

­čöŞ JAK INACZEJ WYKORZYSTA─ć? |┬áZastan├│w si─Ö, czy istnieje inna mo┼╝liwo┼Ť─ç wykorzystania Twojego produktu/ Twojej us┼éugi? Czy pomys┼é, kt├│ry mia┼ée┼Ť mo┼╝esz zastosowa─ç gdzie indziej?


­čöŞ JAK DOPASOWA─ć? |┬áCo jest podobne do Twojego pomys┼éu? Czy istniej─ů jakie┼Ť analogie? Czym m├│g┼éby┼Ť si─Ö zainspirowa─ç?


­čöŞ CO MO┼╗NA ZMIENI─ć? |┬áCzy mo┼╝esz zmieni─ç znaczenie, kolor, ruch, wielko┼Ť─ç, kszta┼ét, d┼║wi─Ök, zapach itp.? A wi─Öc, czy mo┼╝esz zmieni─ç doznania, jakich dostarcza Tw├│j produkt, Twoja us┼éuga lub Tw├│j pomys┼é?


­čöŞ JAK POWI─śKSZY─ć? |┬áCzy da si─Ö to powi─Ökszy─ç? Czy sw├│j pomys┼é mo┼╝esz wyskalowa─ç? Co┼Ť doda─ç? Zwi─Ökszy─ç cz─Östotliwo┼Ť─ç? Wzmocni─ç? Podwy┼╝szy─ç? Wyd┼éu┼╝y─ç? Zwi─Ökszy─ç odst─Öp czasowy? Warto┼Ť─ç? R├│┼╝norodno┼Ť─ç? Przesadzi─ç? Pogrubi─ç?


­čöŞ JAK PRZESTAWI─ć? |┬áCzy mo┼╝esz poprzestawia─ç cz─Ö┼Ťci, fragmenty? Zmieni─ç kolejno┼Ť─ç? Odwr├│ci─ç przyczyn─Ö i dzia┼éanie?


­čöŞ JAK ZAST─äPI─ć? |┬áCo mo┼╝esz wymieni─ç w tym pomy┼Ťle? Czy ten proces mo┼╝esz ukszta┼étowa─ç inaczej? Czy istniej─ů inne pozycje? By─ç mo┼╝e istniej─ů inne, jeszcze niewykorzystane elementy?


­čöŞ JAK ZMNIEJSZY─ć? |┬áCzy mo┼╝esz zmniejszy─ç sw├│j pomys┼é? Co┼Ť odj─ů─ç? Pog┼é─Öbi─ç? Skr├│ci─ç lub skondensowa─ç? Zrobi─ç cie┼äszym? L┼╝ejszym? Ja┼Ťniejszym? Delikatniejszym? Mo┼╝na to rozdzieli─ç? Wykorzysta─ç w miniaturze?


­čöŞ JAK ODWR├ôCI─ć? |┬áCzy potrafisz stworzy─ç przeciwie┼ästwo Twojego pomys┼éu? Jak wygl─ůda jego lustrzane odbicie? Mo┼╝na zamieni─ç role? Odwr├│ci─ç ide─Ö o 180 stopni?


­čöŞ JAK POKOMBINOWA─ć? |┬áCzy Tw├│j pomys┼é da si─Ö zintegrowa─ç z innymi pomys┼éami? W┼é─ůczy─ç do pewnej ca┼éo┼Ťci? By─ç mo┼╝e roz┼éo┼╝y─ç na czynniki pierwsze?


­čöŞ JAK PRZEKSZTA┼üCI─ć? |┬áCzy mo┼╝esz zmieni─ç kszta┼ét swojego pomys┼éu? Czy da si─Ö go podziurawi─ç? Zwin─ů─ç? Rozci─ůgn─ů─ç? Utwardzi─ç? Up┼éynni─ç? Zrobi─ç prze┼║roczystym?


Jak widzisz innowacyjno┼Ť─ç wymaga kreatywnego my┼Ťlenia. Nie wystarczy analitycznie spojrze─ç na problem. Trzeba wyj┼Ť─ç poza przyj─Öte schematy. Czasem o us┼éugach warto pomy┼Ťle─ç, jak o produktach, za┼Ť o produktach w taki spos├│b, jak my┼Ťli si─Ö o us┼éugach.

Bisocjacja - czyli co ma piernik do wiatraka

Zamykanie si─Ö na utarte schematy to najwi─Ökszy wr├│g kreatywnego my┼Ťlenia. Innowacje w firmach nie powstaj─ů, dzi─Öki kurczowemu trzymaniu si─Ö dzia┼éa┼ä, kt├│re s─ů znane wszystkim od lat. Dlatego kolejn─ů metod─ů na stymulowanie kreatywno┼Ťci i innowacyjnego my┼Ťlenia, jak─ů chc─Ö Ci poleci─ç jest bisocjacja.

Bisocjacja polega na nak┼éadaniu na siebie dw├│ch perspektyw, kt├│re nie by┼éy wcze┼Ťniej ze sob─ů ┼é─ůczone. W swojej idei przypomina synektyk─Ö, jednak nie opiera si─Ö tak mocno na analogii

Po┼é─ůczenie dw├│ch r├│┼╝nych perspektyw wzbogaca, rozwija, a tak┼╝e tworzy kombinacje nowych do┼Ťwiadcze┼ä, prze┼╝y─ç, wyobra┼╝e┼ä znanych idei, dost─Öpnych informacji. Na czym polega metoda bisocjacji?

­čöŞ Okre┼Ťl po┼╝─ůdany stan rzeczy, kt├│ry chcesz osi─ůgn─ů─ç;

­čöŞ Odpowiedz na pytanie, czy to nad czym pracujesz by┼éo ju┼╝ z czym┼Ť ┼é─ůczone?

­čöŞ Odpowiedz na pytanie, czy obiekt, nad kt├│rym pracujesz mo┼╝na z czym┼Ť po┼é─ůczy─ç, aby uzyska─ç lepsze ni┼╝ dotychczas rozwi─ůzanie?

­čöŞ Zastan├│w si─Ö, co z tych nowych po┼é─ůcze┼ä wynika? Jakie pomys┼éy, rozwi─ůzania i skojarzenia powsta┼éy w Twojej g┼éowie?

Burza mózgów - co dwie głowy to nie jedna

Je┼Ťli my┼Ťlenie kreatywne chcesz wykorzysta─ç po to, by w szybkim czasie opracowa─ç wiele oryginalnych rozwi─ůza┼ä, to metoda burzy m├│zg├│w sprawdzi si─Ö idealnie. Ka┼╝dy z nas, podchodz─ůc do danego problemu, ma w g┼éowie pewne przekonania, kt├│re niestety blokuj─ů nas przed stworzeniem optymalnego rozwi─ůzania. Ale i z tym mo┼╝na sobie poradzi─ç.

By przeprowadzi─ç burz─Ö m├│zg├│w stw├│rz zesp├│┼é, sk┼éadaj─ůcy si─Ö z minimum 4 os├│b. Grupa nie powinna by─ç jednak wi─Öksza, ni┼╝ 8 os├│b. Pami─Ötaj, aby wskaza─ç moderatora spotkania, kt├│ry b─Ödzie organizowa┼é prac─Ö, ale tak┼╝e sta┼é na stra┼╝y zasad panuj─ůcych w grupie. Zasady panuj─ůce podczas burzy m├│zg├│w powinni wyznaczy─ç sami uczestnicy, jednak istniej─ů te┼╝ pewne odg├│rne wskaz├│wki, kt├│rych nale┼╝y si─Ö trzyma─ç, aby spotkanie spe┼éni┼éo sw├│j cel. Oto one:

­čöŞ Brak krytyki (dyskusja i ocena nast─Öpuj─ů po przedstawieniu wszystkich propozycji);

­čöŞ Otwarte podej┼Ťcie do zada┼ä, pozbawione zb─Ödnych formalno┼Ťci;

­čöŞ Prezentowanie jak najwi─Ökszej liczby pomys┼é├│w, jeszcze bez oceny mo┼╝liwo┼Ťci ich zrealizowania;

­čöŞ Inspirowanie si─Ö pomys┼éami innych i rozwijanie ich.

Burz─Ö m├│zg├│w powinno si─Ö przeprowadzi─ç w trzech nast─Öpuj─ůcych po sobie etapach. Nale┼╝y rozpocz─ů─ç od przygotowania si─Ö do burzy m├│zg├│w, zapoznania z tematem spotkania. Nast─Öpnie mo┼╝na przej┼Ť─ç do sesji pomys┼é├│w, podczas kt├│rej ka┼╝dy uczestnik dzieli si─Ö swoimi spostrze┼╝eniami na temat przyj─Ötego tematu i rozwi─ůzaniami. Ostatnim etapem burzy m├│zg├│w jest ocena pomys┼é├│w. To w┼éa┼Ťnie w tej fazie tworzy si─Ö przestrze┼ä do dyskusji, modyfikowania pomys┼é├│w i generowania wsp├│lnych rozwi─ůza┼ä.

Sam jestem doskona┼éym przyk┼éadem tego, ┼╝e wykorzystanie kreatywnego my┼Ťlenia tak┼╝e w sytuacjach, gdy pracujemy jedynie na twardych danych, jest na wag─Ö z┼éota! Na co dzie┼ä wdra┼╝am controlling w startupach, firmach z sektora M┼ÜP, a tak┼╝e w du┼╝ych przedsi─Öbiorstwach. Wdro┼╝enie controllingu, kt├│ry pozwoli na rozw├│j firmy to sztuka poszukiwania innowacyjnych rozwi─ůza┼ä.

Nie wyobra┼╝am sobie sprawnego i skutecznego dzia┼éania bez kreatywno┼Ťci. Wierz─Ö, ┼╝e powy┼╝sze metody b─Öd─ů dla Ciebie odpowiedzi─ů na pytanie, jak poprawi─ç kreatywno┼Ť─ç.

Poznaj model pracy nad stymulowaniem innowacji w biznesie

Niecierpliwy kolejnej dawki wiedzy? Zapraszam!

Wi─Öcej warto┼Ťciowej tre┼Ťci