Autor

Krzysztof Janik

controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Co maj─ů wsp├│lnego finanse i emocjonalne do┼ŤwiadczeniaÔÇŽ? Dla mnie to po┼é─ůczenie ma szczeg├│lne znaczenie. Emocje cz─Östo zach─Öcaj─ů nas do refleksji. Popychaj─ů w okre┼Ťlonym kierunku dalszego rozwoju. Mnie ukierunkowa┼éy na misj─Ö, kt├│r─ů jest pomoc przedsi─Öbiorcom w zarz─ůdzaniu finansami swojego biznesu, kt├│ry przetrwa pokolenia.

Nie by┼ébym w tym miejscu, gdzie teraz jestem, gdyby nieÔÇŽ rodzina. Rodzice zwykle wychowuj─ů swoje dzieci i zapewniaj─ů im odpowiedni─ů edukacj─Ö. Tak by┼éo i w moim przypadku, jednak rodzice dali mi co┼Ť wi─Öcej. Dodatkow─ů lekcj─Ö z przedsi─Öbiorczego ┼╝ycia. Trudn─ů lekcj─Ö. Tak─ů, podczas kt├│rej drapiesz si─Ö po g┼éowie i zagryzasz ko┼äc├│wk─Ö o┼é├│wka, pr├│buj─ůc poj─ů─ç to, co na pierwszy rzut oka jest zupe┼énie nielogiczne. A na koniec, jeszcze przed dzwonkiem, zapowiedzieli mi kartk├│wk─Ö!

By┼é rok 2012. Nieoczekiwany zwrot akcji w rozwoju biznesu moich rodzic├│w, sprawi┼é, ┼╝e w kr├│tkim czasie do┼Ťwiadczy┼éem silnych, negatywnych emocji, jak przygn─Öbienie, strach, niepewno┼Ť─ç, przera┼╝enie ÔÇô a wszystko to opr├│szone grub─ů warstw─ů stresu. Znasz te emocje? Nie ┼╝ycz─Ö nikomu, aby przyszed┼é si─Ö z nimi zmierzy─ç. Powiem wi─ÖcejÔÇŽ Teraz dzi─Öki przyswojonej wiedzy i do┼Ťwiadczeniu, doskonale wiem, jak mo┼╝na zapobiec takim sytuacjom w biznesie. Podziel─Ö si─Ö tym w poni┼╝szym artykule.

Przedsi─Öbiorczo┼Ť─ç dziedziczy si─Ö w genach

M├│j Dziadek mia┼é kiedy┼Ť cegielni─Ö. Od dziecka s┼éucha┼éem opowie┼Ťci o jego rado┼Ťciach, problemach i wyzwaniach, kt├│re napotyka┼é codziennie. S┼éucha┼éem historii mojego Dziadka ÔÇô przedsi─Öbiorcy. M├│j Tata tak┼╝e jest przedsi─Öbiorc─ů. Historii o jego codziennych wyzwaniach zwi─ůzanych z prowadzeniem firmy ju┼╝ nie s┼éucha┼éem ÔÇô ja ich do┼Ťwiadcza┼éem!
Dorasta┼éem w otoczeniu przedsi─Öbiorc├│w. By┼éem przygotowywany do roli przedsi─Öbiorcy, kt├│ry w pewnym momencie przejmie rodzinny biznes. Dzieci─Öce marzenia o byciu stra┼╝akiem k┼é─Öbi┼éy si─Ö we mnie w najlepsze, bo mia┼éem ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e kiedy┼Ť b─Öd─Ö gasi┼é po┼╝aryÔÇŽ w biznesie! ┼ü─ůczy mnie silny zwi─ůzek emocjonalny z dzia┼éalno┼Ťci─ů, kt├│r─ů prowadzi m├│j Tata ÔÇô w ko┼äcu ta firma dorasta┼éa razem ze mn─ů. By┼éa w pewien spos├│b moim drugim domem, moj─ů drug─ů szko┼é─ů, moj─ů furtk─ů do nauki doros┼éego i odpowiedzialnego ┼╝ycia.

Pocz─ůtki bywaj─ů nudne

Dzia┼éalno┼Ť─ç┬ámojego Taty zosta┼éa za┼éo┼╝ona w 1992 roku. Panowa┼é wtedy deficyt na wszelkiego rodzaju dobra. By┼é to czas przemiany gospodarki na wolnokonkurencyjn─ů i koniunktury w budownictwie. Idealny moment na otwarcie punkt├│w ze sprzeda┼╝─ů materia┼é├│w budowlanych! Hossa trwaj─ůca 9 lat pozwoli┼éa na stabilny rozw├│j firmy. W okresie hossy PKB w Polsce wzros┼éo o 56%.
Nale┼╝y przyzna─ç, ┼╝e s┼éuchanie historii o takich pocz─ůtkach biznesu to nudaÔÇŽ Ale z perspektywy dziecka, kt├│re obserwowa┼éo ci─Ö┼╝k─ů prac─Ö swojego taty, to by┼é gor─ůcy okres!

Trzonem biznesu ÔÇô nieomylny w┼éa┼Ťciciel

Struktura organizacyjna dzia┼éalno┼Ťci mojego Taty by┼éa klasyczn─ů dla biznesu z sektora M┼ÜP, co oznacza nic innego, jak to, ┼╝e przedsi─Öbiorca ÔÇô w┼éa┼Ťciciel steruje ka┼╝dym obszarem biznesu. Niezale┼╝nie, czy firma zatrudnia 5, 16, czy 98 os├│b. Taka struktura powoduje, ┼╝e ┼╝adna, podkre┼Ťlam, ┼╗ADNA decyzja nie mo┼╝e zosta─ç podj─Öta bez zatwierdzenia w┼éa┼Ťciciela.
Wyobra┼║ sobie, ┼╝e jeste┼Ť w┼éa┼Ťcicielem stuosobowej firmy, kt├│rej struktura dzia┼éa tak, jak ta wy┼╝ej opisana. Jedyne 15 minut rozmowy z ka┼╝dym pracownikiem, aby podj─ů─ç decyzj─Ö, kt├│rej oni samodzielnie nie mog─ů podj─ů─ç, daje ponad 3 dni robocze samych rozm├│w. Dzie┼ä po dniu. Bez chwili wytchnienia. Istny ob┼é─Öd!
Przedsi─Öbiorcy cz─Östo zdaj─ů sobie spraw─Ö, ┼╝e konieczno┼Ťci─ů jest przekazanie odpowiedzialno┼Ťci innym (cz─Östo nawet bardziej kompetentnym) osobom. Jednak przyzwyczajenie, potrzeba kontroli, a czasem tak┼╝e obawa przed takim krokiem s─ů na tyle silne, ┼╝e niewielu si─Ö na to decyduje.

 

M├│j Tata podj─ů┼é taki krok jedynie w stosunku do jednej osoby ÔÇô g┼é├│wnego ksi─Ögowego z kilkunastoletnim do┼Ťwiadczeniem. W jego obszarze by┼éy ca┼ée finanse biznesu. Dane historyczne stanowi┼éy podstaw─Ö do podejmowania decyzji zarz─ůdczych.

 

Nowe tysi─ůclecie

W 2001 roku nast─ůpi┼éo spowolnienie gospodarcze, trwaj─ůce dwa lata. To by┼éo pierwsze du┼╝e wyzwanie, z jakim przysz┼éo si─Ö zmierzy─ç w biznesie mojego Taty. W 2001 roku nast─ůpi┼éo sch┼éodzienie gospodarki ze wzrostem PKB na poziomie 1,2%, za┼Ť w 2002 roku 1,4%. Po tym okresie w bran┼╝y budowlanej nasta┼éy lata ┼Ťwietno┼Ťci! Tempo wzrostu produkcji budowlano ÔÇô monta┼╝owej dochodzi┼éo nawet do poziomu 18,1% w 2006. Rado┼Ť─ç nie trwa┼éa d┼éugoÔÇŽ Po tym czasie tempo wzrostu zacz─Ö┼éo wyhamowywa─ç.
controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Liczby nie k┼éami─ů. Nigdy!

Od 2001 do 2010 roku przychody firmy kształtowały się w przedziale od 5,9 mln do 8,1 mln PLN. Na wynik EBITDA największy wpływ miały mikrocykle koniunkturalne. Koniunktura w budownictwie przełożyła się na rekordowy wynik EBITDA na poziomie 658 000 PLN w 2007 roku.
Obecna ┼Ťrednia warto┼Ť─ç wynagrodze┼ä netto w Polsce jest na poziomie 3┬á530 PLN. Osoba z takimi ┼Ťrednimi zarobkami musia┼éaby pracowa─ç┬áprzez 186 miesi─Öcy, a wi─Öc niemal 16 lat, aby uzyska─ç kwot─Ö 658┬á000 PLN.

 

I nie chodzi mi tutaj o przedstawianie wysoko┼Ťci kapita┼éu mojej rodziny, ale o zwr├│cenie uwagi na wa┼╝ne informacje, niezb─Ödne do poznania dalszej cz─Ö┼Ťci historiiÔÇŽ
controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Było, minęło.

Pokusi┼éem si─Ö o przygotowanie prognozy finansowej dla aktualnej ÔÇô na tamte lata ÔÇô sytuacji firmy mojego Taty, bazuj─ůc na danych historycznych. W ko┼äcu wiele firm w obecnych czasach stosuje t─Ö metod─Ö, przygotowuj─ůc prognozy finansowe.
Tak wi─Öc zacznijmyÔÇŽ W gospodarce wyst─Öpuj─ů mikrocykle koniunkturalne, kt├│re wp┼éywaj─ů na kszta┼étowanie si─Ö wynik├│w finansowych biznesu. Po 2007 roku, kiedy firma zanotowa┼éa historyczny wynik EBITDA, nast─ůpi┼éy lata spowolnienia koniunktury, co z kolei ukszta┼étowa┼éo kolejne wyniki finansowe. Patrz─ůc na dane historyczne, po tym okresie mo┼╝emy spodziewa─ç si─Ö ÔÇ×odbiciaÔÇŁ w bran┼╝y budowalnej. W ko┼äcu nast─ůpi ponowny wzrost wynik├│w finansowych!
  • Jakie decyzje mo┼╝emy podj─ů─ç na podstawie tak optymistycznej prognozy?
  • Otwarcie kolejnego punktu sprzeda┼╝y
  • Poszerzenie oferty, kt├│ra zwi─Ökszy konkurencyjno┼Ť─ç na rynku
  • Inwestycja w nowe nieruchomo┼Ťci
controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie
To wszystko brzmi fantastycznieÔÇŽ Tak wi─Öc do dzie┼éa! Sprawd┼║my historyczny wynik EBITDA dla okresu od 2001 do 2010 ÔÇô przesz┼éo 4 mln! Wolne ┼Ťrodki na koncie s─ů? S─ů! Przygotowywane przez g┼é├│wnego ksi─Ögowego comiesi─Öczne rachunki zysk├│w i strat to wr─Öcz podana na tacy podstawa do podj─Öcia decyzji. Zatem firma mojego Taty:
  • Otwiera kolejny punkt sprzeda┼╝y;
  • Kupuje auta dostawcze, aby zwi─Ökszy─ç konkurencyjno┼Ť─ç;
  • Inwestuje w modernizacj─Ö hali i budow─Ö kolejnej.
Sytuacja wr─Öcz ksi─ů┼╝kowa ÔÇô biznes generuje zadowalaj─ůce zyski, a wi─Öc inwestuje sw├│j kapita┼é, co powoduje, ┼╝e do sfinansowania kapita┼éu obrotowego potrzebuje zewn─Ötrznego finansowania. Tak oto firma mojego Taty pozyska┼éa z banku kapita┼é obrotowy o warto┼Ťci 1,1 mln pln!

Zr├│b krok do ty┼éuÔÇŽ

W 2012 roku firma zacz─Ö┼éa traci─ç p┼éynno┼Ť─ç finansow─ů. TakÔÇŽ Dok┼éadnie ta firma, kt├│ra jeszcze przed chwil─ů rozwija┼éa si─Ö, otwieraj─ůc nowe punkty sprzeda┼╝y i inwestuj─ůc w rozw├│j. W bardzo kr├│tkim czasie otoczenie rynkowe uleg┼éo gwa┼étownej i intensywnej zmianie. Pojawili si─Ö nowi konkurenci na rynku, a w samych firmach remontowo-budowalnych pojawi┼éy si─Ö zatory p┼éatnicze!
Firma mojego Taty stan─Ö┼éa pod ┼Ťcian─ů z dwiema mo┼╝liwo┼Ťciami:
  1. Wstrzyma─ç sprzeda┼╝ do firm remontowo-budowalnych, trac─ůc jednocze┼Ťnie 40% przychod├│w;
  2. Nadal sprzedawa─ç materia┼éy firmom remontowo-budowlanym, bez pewno┼Ťci, czy kiedykolwiek zap┼éac─ů za kupione materia┼éy.
W biznesie najgorsza jest przyt┼éaczaj─ůca niepewno┼Ť─çÔÇŽ Podj─Öcie ka┼╝dego kolejnego kroku wi─ůza┼éo si─Ö z ryzykiem. Bezsilno┼Ť─ç┬ácoraz wyra┼║niej rysowa┼éa si─Ö na twarzy mojego Taty, poniewa┼╝ nie m├│g┼é wykona─ç niczego, co odwr├│ci┼éoby t─Ö sytuacj─Ö.
controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

ÔÇŽ┼╝eby zrobi─ç dwa do przodu!

2012 rok by┼é dla mnie rokiem ko┼äczenia studi├│w na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Zg┼é─Öbia┼éem wtedy tajniki controllingu pod okiem prof. Sierpie┼äskiej, kt├│ra w Polsce jest prekursork─ů controllingu!
Nast─Öpnie otrzyma┼éem mo┼╝liwo┼Ť─ç zdobycia do┼Ťwiadczenia zawodowego w PGE. ┼Üci┼Ťle wsp├│┼épracowa┼éem z Radkiem Woszczykiem, kt├│ry w GK PGE przez przesz┼éo 20 lat zarz─ůdza┼é controllingiem oraz z Andrzejem Barn─ů, kt├│ry posiada ponad 25-letnie do┼Ťwiadczenie w pracy w finansach najwi─Ökszych firm w Polsce.
Nie da si─Ö ukry─ç, ┼╝e w moim przypadku to mentorzy niezwykle poszerzyli moje horyzonty postrzegania controllingu. Do tego pracuj─ůc w centrali PGE mia┼éem kontakt ze spo┼éeczno┼Ťci─ů controllingu ca┼éej firmy, gdzie wsp├│lnie wymieniali┼Ťmy si─Ö do┼Ťwiadczeniami. Firma anga┼╝uje znaczne ┼Ťrodki na wsp├│┼éprac─Ö z innymi podmiotami doradczymi, dzi─Öki czemu mia┼éem okazj─Ö by─ç na bie┼╝─ůco ze wszelkimi nowinkami technologicznymi i trendami dost─Öpnymi na rynku.
Wiedza i do┼Ťwiadczenie otworzy┼éy mi oczy. Zidentyfikowa┼éem, co by┼éo przyczyn─ů utraty p┼éynno┼Ťci finansowej w rodzinnym biznesie!
controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Kartk├│wk─Ö zda┼éem na pi─ůtk─Ö z plusem!

Pierwsza my┼Ťl, kt├│ra mog┼éaby przyj┼Ť─ç do g┼éowy, zastanawiaj─ůc si─Ö, dlaczego tak potoczy┼éy si─Ö losy biznesu mojego Taty ÔÇô niewyp┼éacalno┼Ť─ç┬ákontrahent├│w i dekoniunkturaÔÇŽ A to nic bardziej mylnego! Przecie┼╝ takie sytuacje wyst─Öpowa┼éy ju┼╝ wcze┼Ťniej, mimo to rodzinny biznes wychodzi┼é z nich obronn─ů r─Ök─ů.

 

Co zatem poszło niezgodnie z planem?

 

M├│j Tata skoncentrowa┼é si─Ö na przesz┼éo┼Ťci. Widzia┼é zadowalaj─ůce wyniki finansowe, kt├│re najprawdopodobniej u┼Ťpi┼éy jego czujno┼Ť─ç i stworzy┼éy przekonanie, ┼╝e biznes b─Ödzie w stanie wyj┼Ť─ç┬áz ka┼╝dej opresji. Brutalnie, ale jednak, okaza┼éo si─Ö, ┼╝e nie z ka┼╝dejÔÇŽ Mo┼╝na by┼éo jedynie czeka─ç, a┼╝ tak silne zapatrzenie na dane historyczne, kt├│rych przecie┼╝ nie mo┼╝na zmieni─ç, doprowadzi do kl─Öski.
To by┼é moment, kiedy zrozumia┼éem, ┼╝e nowoczesny controlling to istotna kwestia ka┼╝dej dzia┼éalno┼Ťci, niezale┼╝nie od jej skali. To rodzinne do┼Ťwiadczenie, ale te┼╝ wiedza, jak─ů zdoby┼éem, by┼éy bod┼║cem dla mnie do rozpowszechniania idei nowoczesnego controllingu. Wiem, ┼╝e teraz potrafi─Ö pomaga─ç przedsi─Öbiorcom w rozwoju ich biznes├│w, kt├│ry przetrwa pokolenia. Teraz pokazuj─Ö innym, jaka jest idea nowoczesnego controllingu oraz w jaki spos├│b nale┼╝y wdro┼╝y─ç i efektywnie wykorzystywa─ç controlling w biznesie.

Lekcja pierwsza. Temat: Nowoczesny controlling.

Niezwyk┼é─ů transformacj─Ö przesz┼éy w ostatnich latach finanse. Od kontroli, poprzez analiz─Ö danych historycznych, po wprowadzenie element├│w bud┼╝etowania. Pracuj─ůc z przedsi─Öbiorstwami z r├│┼╝nych bran┼╝, zauwa┼╝y┼éem, ┼╝e najtrudniejsze w controllingu jest dla nich:
  • prze┼éo┼╝enie informacji na dane;
  • nauczenie ca┼éej organizacji racjonalnego gospodarowania.
Najcz─Ö┼Ťciej niestety pracownicy otrzymuj─ů nowe cele do zrealizowania, za┼Ť powy┼╝sze umiej─Ötno┼Ťci w og├│le nie s─ů w┼Ťr├│d nich kszta┼étowane.
A┼╝ 70% firm upada ze wzgl─Ödu na utrat─Ö p┼éynno┼Ťci finansowej. Nie dlatego, ┼╝e nie ma rynku zbytu na ich produkty, czy us┼éugi. Dlatego, ┼╝e trac─ů p┼éynno┼Ť─ç┬áfinansow─ů! Obecne tempo zmian w otoczeniu rynkowym, zmiany na rynku pracy, a nawet post─Öp technologiczny w coraz wi─Ökszym stopniu wymagaj─ů od nas koncentracji na przysz┼éo┼Ťci.

Jeste┼Ť przedsi─Öbiorc─ů? Wybiegaj w przysz┼éo┼Ť─ç!

Og├│lnie w biznesie (jak i w controllingu) kluczowe s─ů informacje, informacje i jeszcze raz dane! Przygotowywanie prognoz krocz─ůcych to jeden z element├│w koncentracji na przysz┼éo┼Ťci. Jednak, aby przygotowa─ç prognoz─Ö krocz─ůc─ů, kt├│ra stanie si─Ö warto┼Ťciow─ů informacj─Ö zarz─ůdcz─ů, nale┼╝y w jej przygotowanie zaanga┼╝owa─ç ka┼╝d─ů osob─Ö w organizacji.
To determinuje konieczno┼Ť─ç sprawnego przep┼éywu informacji w biznesie. Decyzje zarz─ůdcze powinny p┼éynnie przechodzi─ç do pracownik├│w na ni┼╝szych poziomach struktury organizacyjnej, aby nast─Öpnie mog┼éy by─ç odzwierciedlane w decyzjach ka┼╝dej kom├│rki organizacyjnej. Domen─ů nowoczesnego controllingu jest przek┼éadanie informacji na dane oraz edukacja wszystkich os├│b w organizacji.

 

Nowoczesny controlling, kt├│ry poprawnie zostaje wdro┼╝ony do organizacji, daje bardzo mocne argumenty do podejmowania odpowiednich decyzji zarz─ůdczych. I to z wyprzedzeniem! Nie mo┼╝na jednak zapomnie─ç, ┼╝e controlling obejmuje znacznie szerszy zakres, ni┼╝ jedynie finanse biznesu.

Wdrożenie nowoczesnego controllingu | Zespół

controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie

Skuteczne zarz─ůdzanie biznesem to zarz─ůdzanie jego przysz┼éo┼Ťci─ů, a zarz─ůdzanie przysz┼éo┼Ťci─ů to zarz─ůdzanie sfer─ů finansow─ů biznesu odzwierciedlon─ů na podstawie podj─Ötych oraz planowanych do podj─Öcia decyzji.

+12┬álat rozwijania kompetencji w zakresie zarz─ůdzania finansami przedsi─Öbiorstw. Dost─Öpne bio.

+4  lata realizacji usług dla przedsiębiorców.

+65┬ázrealizowanych narz─Ödzi analitycznych w excelu dla biznesu pocz─ůwszy od sp├│┼éek z Grupy Kapita┼éowej PGE po startupy technologiczne.

 

#Lubi─ÖPomaga─çPrzedsi─Öbiorcom

Krzysztof Janik

AB

Do┼Ťwiadczony CFO

Andrzej Barna

Wi─Öcej warto┼Ťciowej tre┼Ťci