controlling, controlling finansowy dla sprzedawc├│w, wdro┼╝enie controllingu, konsultant biznesowy, controlling w firmie
Rozw├│j gospodarki rynkowej oraz pog┼é─Öbiaj─ůca si─Ö konkurencja narzucaj─ů konieczno┼Ť─ç wykorzystania takich metod zarz─ůdzania przedsi─Öbiorstwem, kt├│re dostarczaj─ů niezb─Ödne informacje dla organizacji dynamicznie i elastycznie reaguj─ůcych na zmiany otoczenia i wyzwania rynkowe. Odpowiedni system zarz─ůdzania przedsi─Öbiorstwem zapewnia przetrwanie w trudnych warunkach oraz stymuluje rozw├│j organizacji. Podstawowym celem nowoczesnych metod zarz─ůdzania jest u┼éatwienie proces├│w decyzyjnych. Dostosowanie organizacji do zmian zachodz─ůcych w otoczeniu bli┼╝szym oraz dalszym przedsi─Öbiorstwa jest mo┼╝liwe poprzez dostarczenie podstaw decyzyjnych, dzi─Öki dobrze przygotowanym i przetworzonym informacjom.
Efektywno┼Ť─ç przedsi─Öbiorstwa jest uzale┼╝niona nie tylko od dost─Öpu do kapita┼éu, ale przede wszystkim od jako┼Ťci zarz─ůdzania. Narz─Ödziem pozwalaj─ůcych w znacznym stopniu wp┼éywa─ç na jako┼Ť─ç zarz─ůdzania jest controlling. Wdro┼╝enie controllingu┬áumo┼╝liwia, racjonalne rozdzielenie kompetencji i odpowiedzialno┼Ťci na r├│┼╝nych szczeblach zarz─ůdzania oraz powi─ůzanie osi─ůgni─Ötych wynik├│w z systemem motywacyjnym.

Istota controllingu w przedsi─Öbiorstwie

Rozw├│j przedsi─Öbiorstwa jest mo┼╝liwy poprzez ukierunkowanie dzia┼éa┼ä na realizacj─Ö d┼éugofalowych cel├│w przedsi─Öbiorstwa. Skuteczno┼Ť─ç realizacji wyznaczonych cel├│w jest w du┼╝ej mierze uzale┼╝niona od przeniesienia decyzji operacyjnych na ni┼╝sze szczeble, co wi─ů┼╝e ze sob─ů decentralizacj─Ö i konieczno┼Ť─ç wyodr─Öbnienia o┼Ťrodk├│w odpowiedzialno┼Ťci. Zakres odpowiedzialno┼Ťci dotyczy wynik├│w, b─ůd┼║ ich wybranych element├│w obliczeniowych, takich jak przychody, koszty, wydatki. Zgodnie z wyszczeg├│lnionymi elementami tworzone s─ů odpowiednio centra odpowiedzialno┼Ťci za wyniki, przychody, koszty oraz inwestycje. Proste uj─Öcie definicji controllingu zosta┼éo przedstawione poni┼╝ej.
Controlling jest systemem zarz─ůdzania polegaj─ůcym na wyodr─Öbnieniu centr├│w odpowiedzialno┼Ťci, celem zarz─ůdzania wynikiem finansowym.
Dzi─Öki wyodr─Öbnieniu cent├│w odpowiedzialno┼Ťci, a w jego ramach zakres├│w odpowiedzialno┼Ťci i kompetencji u┼éatwiona jest ocena skuteczno┼Ťci i efektywno┼Ťci funkcjonowania tych┼╝e cent├│w oraz os├│b nimi kieruj─ůcych. System motywacyjny w przedsi─Öbiorstwie jest w├│wczas uzale┼╝niony od rzeczywi┼Ťcie osi─ůgni─Ötych rezultat├│w.
Controlling jest systemem u┼éatwiaj─ůcym m.in.:
– osi─ůgni─Öcie cel├│w przedsi─Öbiorstwa,
– eliminowanie przypadkowych zdarze┼ä,
– budowanie systemu wczesnego ostrzegania przed niebezpiecze┼ästwami dla przedsi─Öbiorstwa,
– podejmowanie dzia┼éa┼ä eliminuj─ůcych zak┼é├│cenia w procesie sterowania,
– sterowanie dzia┼éaniami w przysz┼éo┼Ťci.

 

Warto w tym miejscu doda─ç, ┼╝e cele przedsi─Öbiorstwa powinny zosta─ç zintegrowane z systemem zarz─ůdzania oraz systemem informacyjnym. Wspomniane cele mog─ů przybra─ç nast─Öpuj─ůca posta─ç:
– zwi─Ökszenie generowanych przychod├│w ze sprzeda┼╝y,
– zwi─Ökszenie osi─ůganego zysku,
– poprawa rentowno┼Ťci sprzeda┼╝y,
– poprawa rentowno┼Ťci zainwestowanego kapita┼éu,
– poprawa rentowno┼Ťci kapita┼éu w┼éasnego,
– obni┼╝enie (racjonalizacja) koszt├│w,
– zwi─Ökszenie udzia┼éu w rynku.
Wyznaczenie sposob├│w realizacji wyznaczonych w przedsi─Öbiorstwie cel├│w jest jedn─ů z funkcji controllingu, kt├│r─ů jest planowanie. W najbardziej og├│lny spos├│b planowanie mo┼╝na okre┼Ťli─ç jako proces ┼Ťwiadomego ustalania cel├│w dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej firmy, przedsi─Öwzi─Ö─ç i alokacji niezb─Ödnych do ich realizacji ┼Ťrodk├│w. Planowanie mo┼╝e r├│wnie┼╝ stymulowa─ç motywacj─Ö, poprzez zaanga┼╝owanie pracownik├│w w proces formu┼éowania z┼éo┼╝onych cel├│w, kt├│re po prze┼éo┼╝eniu na konkretne zadania ilo┼Ťciowe, staj─ů si─Ö bardziej zrozumia┼ée dla wykonawc├│w i u┼éatwiaj─ů p├│┼║niejszy proces kontroli.
Motywowanie jest kolejn─ů funkcj─ů controllingu. Tworzony system motywacyjny w przedsi─Öbiorstwie ma za zdanie oddzia┼éywa─ç na cz┼éonk├│w organizacji, zach─Öcaj─ůc ich do podejmowania korzystnych dla niej dzia┼éa┼ä oraz ogranicza─ç, b─ůd┼║ eliminowa─ç zachowania niekorzystne. W controllingu funkcja motywacyjna jest realizowana poprzez przydzielenie poszczeg├│lnym centrom odpowiedzialno┼Ťci okre┼Ťlonych zada┼ä oraz r├│┼╝norodnych zach─Öt ich realizacji. Nagroda za zrealizowanie okre┼Ťlonych zada┼ä mo┼╝e przybra─ç form─Ö pieni─Ö┼╝n─ů lub niepieni─Ö┼╝n─ů. Najlepszym sposobem na przedstawienie specyfiki sytemu motywacyjnego w controllingu w por├│wnaniu do tradycyjnych system├│w motywacyjnych jest poni┼╝sze zestawienie.

Cechy system├│w motywacyjnych

System tradycyjny

Bezrefleksyjna realizacja
Wyznaczone ┼Ťrodki i metody dzia┼éania
Sztywna podleg┼éo┼Ť─ç wykonawcza
Ocena wysi┼éku/czasu/umiej─Ötno┼Ťci pracownika
Stałe wynagrodzenie / premie niezależne od wyników

System oparty na controllingu

Aktywno┼Ť─ç przy ustalaniu cel├│w
Samodzielny wyb├│r metod i ┼Ťrodk├│w dzia┼éania
Zasada konsensusu
Ocena efekt├│w pracy
Wynagrodzenie w cz─Ö┼Ťci uzale┼╝nione od uzyskanych wynik├│w.
Czynnikami maj─ůcymi wp┼éyw na realizacj─Ö funkcji motywacyjnej controllingu s─ů:

 

–┬ástyl zarz─ůdzania stosowany w controllingu, umo┼╝liwiaj─ůcy partycypacj─Ö pracownik├│w w proces zarz─ůdzania przetwarzaj─ůc ich w ┼Ťwiadomych swojej roli i odpowiedzialno┼Ťci uczestnik├│w organizacji, co wp┼éywa na wzrost satysfakcji pracownik├│w i samozadowolenia z osi─ůgni─Ötych wynik├│w,
– system bud┼╝etowania i pomiaru efekt├│w pracy, kt├│ry umo┼╝liwia prawid┼éowe oszacowanie wk┼éadu pracy na poszczeg├│lnych stanowiskach oraz dokonanie oceny jego efektu, co z kolei umo┼╝liwia stworzenie systemu wynagradzania za uzyskane wyniki,
– eliminacja alienacji oraz dehumanizacji jednostki, kt├│re s─ů charakterystyczne dla organizacji biurokratycznych. Pozwala to zabezpieczy─ç wi─Ökszy poziom internalizacji w organizacji (interesy przedsi─Öbiorstwa staj─ů si─Ö interesami pracownik├│w).
Tak skonstruowany system motywacyjny bazuj─ůcy na controllingu jest korzystny nie tylko dla przedsi─Öbiorcy, ale r├│wnie┼╝ pracownika. Efektem wprowadzenia tego systemu jest wi─Öksze zaanga┼╝owanie pracownika w realizacj─Ö cel├│w przedsi─Öbiorstwa oraz mo┼╝liwo┼Ť─ç wykorzystania w┼éasnych zdolno┼Ťci tw├│rczych. Wykorzystane pieni─Ö┼╝ne oraz niepieni─Ö┼╝ne narz─Ödzia motywowania zaspokaja wi─Öksze spektrum potrzeb pracownika, co istotnie wp┼éywa na zadowolenie z pracy.
Kontrola jest kolejn─ů funkcj─ů zarz─ůdzania pe┼énion─ů przez controlling. W pewnym stopniu kontrola jest powi─ůzana z funkcj─ů planowania w przedsi─Öbiorstwie z wdro┼╝onym controllingiem. Istot─ů kontroli jako funkcji controllingu jest por├│wnywanie osi─ůgni─Ötych wynik├│w z wielko┼Ťciami planowanymi, identyfikacja odchyle┼ä mi─Ödzy tymi wielko┼Ťciami oraz podejmowanie odpowiednich dzia┼éa┼ä koryguj─ůcych.
Reasumuj─ůc warto przedstawi─ç cechy charakterystyczne controllingu, kt├│re zosta┼éy przedstawione w tabeli 2. W tej metodzie du┼╝y nacisk jest po┼éo┼╝ony na planowanie, kontrol─Ö wynik├│w i motywowanie. Zadaniem controllingu nie jest jednak stricte planowanie, lecz powodowanie, aby planowano.

Założenia controllingu

Cele
Okre┼Ťlenie cel├│w umo┼╝liwia poinformowanie pracownik├│w o oczekiwaniach stawianych przed nimi.
Doradza przedsi─Öbiorcy
Przysz┼éo┼Ť─ç
Wdro┼╝enie nowych koncepcji, instrument├│w i narz─Ödzi dostarczaj─ůcych dok┼éadnych informacji o przysz┼éym rozwoju przedsi─Öbiorstwa.
Skupia koncentracj─Ö na przysz┼éo┼Ťci
W─ůskie gard┼éo
Najs┼éabsze ogniwo przedsi─Öbiorstwa w przypadku pojawienia si─Ö obci─ů┼╝e┼ä stanie si─Ö pierwszym ┼║r├│d┼éem problem├│w.
Wyszukiwanie w─ůskich garde┼é
Rynek
Rozpoznanie we w┼éa┼Ťciwym czasie tendencji zmian na rynku umo┼╝liwia utrzymanie przewagi konkurencyjnej.
Odkrywa trendy na rynku
Klienta
Generowanie dodatnich przepływów i przetrwanie na rynku jest możliwe poprzez zaspokajanie potrzeb klientów.
Identyfikuje potrzeby klient├│w
Zakres zada┼ä controllingu jest mocno zdyweryfikowany. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e wdro┼╝enie tego systemu, czy te┼╝ kom├│rki odpowiedzialnej za jego funkcjonowanie pozwala wspiera─ç oraz wsp├│┼édzia┼éa─ç z innymi kom├│rkami organizacyjnymi, nie za┼Ť wykonywa─ç zadania zamiennie wzgl─Ödem funkcjonuj─ůcych kom├│rek.
Umiejscowienie controllingu przy zarz─ůdzie firmy umo┼╝liwia sta┼ée dostarczanie pe┼énej, zbiorczej informacji o sytuacji przedsi─Öbiorstwa. Kom├│rka controllingu nie tylko uzyskuje informacje z pozosta┼éych kom├│rek organizacyjnych, ale r├│wnie┼╝ sama dostarcza konstruktywnych informacji, wspieraj─ůc w ten spos├│b dzia┼éy przedsi─Öbiorstwa.

Zakończenie

┼Üwiadomo┼Ť─ç mo┼╝liwo┼Ťci jakie niesie wdro┼╝enie controllingu w nowocze┼Ťnie zarz─ůdzanym przedsi─Öbiorstwie systematycznie zwi─Öksza si─Ö nie tylko w┼Ťr├│d organizacji o zasi─Ögu mi─Ödzynarodowych, ale r├│wnie┼╝ w┼Ťr├│d przedsi─Öbiorstw z sektora MSP. Zapotrzebowanie na tego typu system zarz─ůdzania w wi─Ökszo┼Ťci przedsi─Öbiorstw pojawi─ů si─Ö w sytuacji, gdy szybko┼Ť─ç rozwoju organizacji uniemo┼╝liwia uzyskiwanie informacji zwrotnej w momencie pozwalaj─ůcym na podj─Öcie decyzji operacyjnych w odpowiednim czasie.

Wi─Öcej warto┼Ťciowej tre┼Ťci